Halen Amerika’da yaşayan dünyaca ünlü kalp cerrahı Prof. Dr. Mehmet Öz, son kitabında sağlıklı yaşlanmayı anlattı. Öz’e göre sağlıklı yaşlanmanın en önemli şartı, başkalarına yardım etmek stresi uzak tutmak ve spor
Öz, başkalarına yardım etmenin öncelikle stresten uzak kalmayı sağladığı için insan yaşamını uzattığını dile getirerek, özellikle stresi yok etmek için çocuklarıyla uzun zaman geçirdiğini ve bu şekilde yaşam kalitesini artırdığını söylüyor. İşte Öz’ün son kitabında da anlattığı sağlıklı yaşam reçetesi:
Vakıflar ömrü uzatıyor
Sağlıklı yaşlanmayı sağlayan etkenlerden birisi devamlı diğer insanlara bir şey vermek, yardım etmek. Vakıfların aslında en mühim yanı budur. İnsanlar başkalarına yardım etmek için para ve zaman harcıyorlar. Aslında başkalarına yardım ederken, kendinize de yardım etmiş oluyorsunuz. Hatta yaptığımız araştırmalarda yardım edenlerin, yardım alanlardan daha uzun yaşadığını görüyoruz. Vakıfların amaçlarından biri de, yardım alan kişilerin ileride başka kişilere de yardım etmesi. Çünkü başkasına yardım etmek, yaşlanmayı azaltan en önemli etkenlerden biri.
Sağlık, bilinçle sağlanır!
Dünyadaki bütün kanseri yok etsek insanın ömrü ancak 2.5-3 sene artar. O yüzden
yaşam süresini uzatmak için kanser ve kalp hastalıklarını önlemekten çok, insanların bilinçlerini yükseltmemiz gerekiyor. Çünkü yaşlandığımız zaman zayıf kalıyoruz ve kuvvetimizi kaybediyoruz. Bunun sebepleri arasında hormon değişiklikleri, spor yapmama, stres karşısında gücümüzü kaybetmemiz gösterilebilir. Kitapta tüm bunları değerlendirerek halka anlatıyoruz.
Gıda değişimini öneriyoruz
gIda değişimleri konusunda bilgi veriyoruz. Gıda değişimini her zaman organlar özelinde anlatıyoruz. Mesela karaciğere, beyne, böbreğe, kalbe, akciğere ne iyi geliyor. Kitapta bunların hepsini anlatıyoruz. Amerika’da 900 bin adet satılan son kitabım henüz Türkçe’ye çevrilmedi ama diğerleri iyi satılıyor.
D vitaminiyle yaşlanmayı önle
Yaşlanma belirtileri gösteren insanların çoğunda D vitamini eksikliği var. Normal olarak bunu güneşten alırız, vücudumuz güneş gördüğü zaman derinin içindeki kolesterol, D vitaminine dönüşüyor.
D vitamini kemikleri kuvvetlendiriyor.
D vitaminin eksikliğinde bağışıklık sistemi zayıflıyor ve ayrıca kanser oranı artıyor. D vitamini alımını artırmak için vücudumuzun daha fazla güneş görmesini sağlayabiliriz. Ama yaşlı görünmemek için yüzümüzü korumalıyız
UYKUNUZA DİKKAT EDİN!
Çünkü yaş ilerledikçe vücuttaki testosteron yüzde 80 oranında azalıyor. Büyüme hormonu örneğin adalelerimizi güçlü tutmaya yarar. Bir insanın 5 yaşındayken sahip olduğu büyüme hormonu miktarı ile 60 ya da 80 yaşındayken sahip olduğu büyüme hormonu miktarı arasında çok büyük fark var. Büyüme hormonunu fazlalaştıran şey ise uyku. Yeterli uyku uyuyamazsak büyüme hormonunun oranı düşüyor. Bu hormonu insanlara iğne ile de verebiliriz ama hem pahalı hem de gereksiz. Düzenli uyku sayesinde büyüme hormonu kendiliğinden artıyor ve hem kendinizi daha kuvvetli hissediyorsunuz hem de daha güzel görünüyorsunuz. Işıkları yavaş yavaş azaltarak uyuyun. İnsanların sadece yüzde 30’u rahat bir uyku uyuyabiliyor.
Sebep yoksa kalp çalışmaz
Eğer kalbi çalıştırmak için bir sebep yoksa kalp çalışmaz. Örneğin kromozomlarda telemier denilen bir uç var. Bu uç koptuğu yaşama süresi azalıyor. Bu bağın kopmasına neden olan etkenler ise stres, yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kötü beslenme, kötü yağlar ve şeker!
BELİNİZİ İNCELTME SIRLARI
Nasıl bir egzersiz programı olmalı?
‘SİZ Egzersiz’in bir parçası olan, son derece basit ama bir o kadar da etkili egzersizimi bir deneyin. ‘Görünmez sandalye’ adını verdiğim bu egzersizi herkes yapabilir. Basit ve çok etkilidir. Bütün bacağı güçlendirir. Sırtınızı bir duvara dayayarak sandalyeye oturur gibi havada oturun (sandalye olmadan!) ve avuçlarınızı dizlerinize dayayın.
İşiniz bittiğinde kolayca ayağa kalkabilmek için bu hareketi tutunabileceğiniz bir mobilyanın yanında yapın. Topuklarınızı dizlerinizin tam altında, 90 derecelik açıyla tutun; omuzlarınız arkaya kıvrılmalı, başınız duvara dayanmalı. Bu şekilde olabildiğince uzun süre durun ve her seferinde süreyi 2 dakika artırmaya çalışın. Yüz kaslarınızı gevşetin ve yavaş nefes alıp verin.
Öğün öncesinde yağ yiyin
Eğer öğüne başlamadan önce az miktarda doğru türde yağlardan alırsanız, beyninize doyduğunuz sinyalini göndererek hormon sisteminizi kandırabilirsiniz. Öğünden 20 dakika önce bir parça yağ yerseniz,
Prensipler neler?
Diyetimin temeli bel ölçüsüyle başlıyor. Birçoğumuz kilolara kafamızı takarız ama aslında önemli olan bel ölçüsüdür. Çünkü, bel ölçünüz genel sağlığınız açısından en iyi ve tek göstergedir. Bel ölçüsü kontrolü programınızın işe yaraması için, ne kadar çok yediğinizi veya yemediğinizi asla düşünmeyeceğiniz pratik bir plana ihtiyacınız var.
Çalışanların uygulaması kolay
Yeme sisteminizi otomatikleştirirseniz kolay. İşte sizler için ailemle birlikte her sabah yediğimiz kahvaltının tarifi; 5 dakikada hazırlanabilen tipik bir tarif ki ben buna ‘sihirli kahvaltı bombası’ adını veriyorum:
- 2 kişilik, kişi başına 136 kalori
- 1 kaşık (1/3 fincan) soya proteini
- 1/2 çorba kaşığı keten tohumu yağı
- 1/n fincan donmuş çay üzümü
- 1 büyük boy muz (veya hangi meyveyi seviyorsanız)
- 1/2 çorba kaşığı elma suyu konsantresi veya bal
- 30 gram buzlu su ve eğer isterseniz, vitamin tozları
Tüm bunların hepsini bir blendere koyun ve istediğiniz kıvama gelinceye kadar karıştırın.
‘SİZ Egzersiz’in bir parçası olan, son derece basit ama bir o kadar da etkili egzersizimi bir deneyin. ‘Görünmez sandalye’ adını verdiğim bu egzersizi herkes yapabilir. Basit ve çok etkilidir. Bütün bacağı güçlendirir. Sırtınızı bir duvara dayayarak sandalyeye oturur gibi havada oturun (sandalye olmadan!) ve avuçlarınızı dizlerinize dayayın.
İşiniz bittiğinde kolayca ayağa kalkabilmek için bu hareketi tutunabileceğiniz bir mobilyanın yanında yapın. Topuklarınızı dizlerinizin tam altında, 90 derecelik açıyla tutun; omuzlarınız arkaya kıvrılmalı, başınız duvara dayanmalı. Bu şekilde olabildiğince uzun süre durun ve her seferinde süreyi 2 dakika artırmaya çalışın. Yüz kaslarınızı gevşetin ve yavaş nefes alıp verin.
Neden çoğu diyet başarısızlıkla sonuçlanıyor?
Çoğu insan doğrusal bir zihin yapısına sahiptir. Şöyle düşünürler; eğer biraz iyiyse, daha fazla daha iyidir. Ama sağlıklı beden, genellikle doğrusal değildir. Günde 100 kalori daha az alırsanız, her ay yarım kilo verirsiniz ve bir etki görmezsiniz. Ama günde 100 kalori daha az alırsanız (daha fazlası daha iyi değil mi?) muhtemelen yoyo diyetine girersiniz ve verdiğiniz kiloları geri alırsınız. Bunun nedeni, açlığın metabolizmayı yavaşlatmasıdır.
Aynı zamanda karbonhidrat metabolizmanız da yavaşlar. Dolayısıyla, sonunda elinize bir şeker çubuğu geçirdiğinizde, aldığınız kalori çabucak yağa dönüşür.
Stres şişmanlatıyor mu?
Göbek yağı (omentum) özellikle stresle artar ve stres hormon alıcıları vardır; dolayısıyla bel ölçünüz, bedensel stresiniz açısından en iyi göstergedir. Stresle ve bel ölçüsüyle başa çıkmak, büyük ölçüde vücudunuzdaki iltihaplanma seviyeleriyle başa çıkmak demektir. Omega-3 yağ asidi, karaciğerlerimizde iltihaplanmaları önleyen proteinleri (PPAR denir) harekete geçirir ve böylece biyolojimiz obezlikten kaynaklanan iltihaplanmaları gidermede daha etkili olur.
Bu, fazla kilolardan kaynaklanan hastalıklardan uzak durmamızı sağlar. Aynı sağlıklı yağlar, açlık hissi uyandıran ‘grelin’ hormonu saklar. Yapay yağlar tam aksi etki yapar ve ‘nfKB’yi (hücresel seviyede iltihaplanmalar için en önemli etken) uyarır ve çok zararlı bir etki yaratır.
Tartılmak yerine belinizi ölçün
Bazı insanlar, televizyon programlarının sadece akşamları yayınlandığı günlerden beri basküle çıkmamıştır. Bu sorun değil. Bizim için kilonuzu bilmeniz önemli değil; ama yine de bu programda ilerlemek istiyorsanız hemen gidin tartılın. İhtiyacınız olan tek şey bir mezura. Göbek deliğinizin hizasından bel çevrenizi ölçün ve bulduğunuz rakamı yazın. İdeal sağlık göstergesi olarak, kadınlar için ideal bel ölçüsü 82 santimdir. Eğer 93 santimi geçerseniz, sağlık riskiniz artar. Erkekler için ideal ölçü ise 88.5 santimdir. 101 santimden yukarısı sağlık riski demektir.
